Przepuklina pachwinowa to jeden z najczęstszych zabiegów chirurgicznych wykonywanych u dzieci. U ogólnie zdrowego dziecka tryb jednego dnia jest idealny do przeprowadzenia zabiegu hernioplastyki (plastyki przepukliny) jedno- lub nawet obustronnej. Zabiegi są refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Co to jest przepuklina pachwinowa?
Przepuklina pachwinowa jest to przemieszczenie zawartości jamy brzusznej – jelit i sieci, czasem jajnika – poza jej obręb poprzez kanał pachwinowy (przepuklina wrodzona, skośna). Zawartość przepukliny pachwinowej otoczona jest workiem przepuklinowym, który jest uwypukleniem otrzewnej.
Najważniejszym zagrożeniem związanym z obecnością przepukliny jest jej uwięzgnięcie. Jest to sytuacja kiedy przemieszczone w obręb przepukliny jelita brzękną, nie dają się odprowadzić do brzucha, dochodzi do zaburzeń ukrwienia i martwicy jelit, a w konsekwencji zapalenia otrzewnej. Proces ten trwa kilka lub kilkanaście godzin i towarzyszą mu wyraźne objawy, z których najbardziej charakterystyczny jest nieodprowadzalny guz w pachwinie, regularne napadowe bóle brzucha, wymioty. Stan taki wymaga pilnego leczenia operacyjnego w ramach ostrego dyżuru.
Pomijając zagrożenie uwięzgnięciem, życie z przepukliną stwarza permanentny dyskomfort i utrudnia aktywność fizyczną. Przepuklina pachwinowa jest najczęstszą chorobą chirurgiczną wieku dziecięcego. Kilkakrotnie częściej dotyczy chłopców. Występuje częściej po stronie prawej. Jednak występowanie obustronne przepukliny jest na tyle częste u wcześniaków, że są zwolennicy profilaktycznego zabiegu obustronnego nawet gdy stwierdzamy przepuklinę tylko po jednej stronie. Jest to pogląd uzasadniony, szczególnie u dziewczynek, gdzie zabieg jest prostszy i pozbawiony powikłań. Zdarza się, że pomimo przetrwałego uchyłka pochwowego otrzewnej (który jest potencjalnym workiem przepuklinowym) nie dochodzi do rozwoju pełnoobjawowej przepukliny w wieku dziecięcym, ponieważ worek przepuklinowy jest zaciskany przez silne mięśnie. Skośną, czyli wrodzoną przepuklinę pachwinową stwierdza się czasami nawet w wieku podeszłym.
Z punktu widzenia rodziców przepuklina pachwinowa jawi się jako zgrubienie, guz lub wałek w pachwinie, często sięgający do moszny. Ulega powiększeniu przy płaczu lub kaszlu. Okresowo może znikać. Przepuklinę można delikatnie wmasować w obręb jamy brzusznej. Uciskanie znajdujących się w niej jelit daje charakterystyczne wrażenie trzeszczenia czy bulgotania pod palcami spowodowane przemieszczaniem gazów jelitowych.
Właśnie to „trzeszczenie” oraz możliwość odprowadzenia przepukliny pozwalają ją różnicować z wodniakiem jądra i powrózka. W przypadku wodniaka zawartością jest płyn produkowany przez otrzewną. Postępowanie jest tu inne, szczególnie w pierwszym roku życia, kiedy większość wodniaków ulega zanikowi i nie wymaga operacji.
Przepuklina pachwinowa wymaga natomiast zawsze planowego leczenia operacyjnego. U najmłodszych niemowląt zabieg należy odroczyć, o ile to możliwe, do ukończenia 3 miesiąca życia. Przepuklina pachwinowa uwięzgła wymaga zabiegu operacyjnego w trybie pilnym w ramach ostrego dyżuru.
LECZENIE OPERACYJNE
PRZEPUKLINA PACHWINOWA, WODNIAK, WNĘTROSTWO – pod względem chirurgicznym są to bardzo podobne zabiegi. Jedynie wnętrostwo może być trudniejsze ze względu na niewystarczającą długość powrózka nasiennego. Zabiegi te trwają 15-30min i wykonywane są w znieczuleniu ogólnym najczęściej bez intubacji dotchawiczej, z dodatkowym znieczuleniem miejscowym, którego czas działania wynosi około 4-6 godzin. Okres wybudzania trwa do godziny, chwilę później można dziecko zabrać do domu komfortowym transportem (samochód), gdzie należy mu zapewnić opiekę osób bliskich przez 2 doby. Karmienie doustne można rozpocząć w 2-3 godziny po zabiegu od diety płynnej lekkostrawnej. Leczenie przeciwbólowe ogranicza się do regularnego podawania w pierwszej dobie paracetamolu i ibuprofenu według zaleceń anestezjologa. Przez 3 dni dziecko powinno być w miarę możliwości unieruchomione, czyli przebywać w łóżeczku. W 5 dobie rodzice samodzielnie usuwają opatrunki. Do kontroli chirurgicznej pacjenci zgłaszają się po 8 tygodniach lub wcześniej w razie wątpliwości co do wyglądu rany.
Po zabiegu
Większość dzieci wymaga podawania leków przeciwbólowych według zaleceń anestezjologa przez dobę po zabiegu (najczęściej jest to Paracetamol i Ibuprofen). Jedynie chorzy operowani obustronnie (przepukliny, wodniaki, wnętrostwo) mogą odczuwać dolegliwości dłużej. Jeśli dolegliwości znikły po zabiegu, a pojawiły się ponownie na przykład w 3 dobie to wymaga to kontroli chirurgicznej (infekcja rany- raz na kilka tysięcy tego typu zabiegów).
Opatrunki rodzice usuwają samodzielnie w 5 dobie – większość ran jest szyta śródskórnie i nie wymaga usuwania szwów. Niewielkie zaczerwienienie, krwiak (siniak) i zgrubienie w okolicy rany są rzeczami normalnymi i ustępują czasami nawet dopiero na przestrzeni tygodni.
Informacje dla rodziców na temat przepukliny pachwinowej i wodniaka jądra na oficjalnej stronie Europejskiego Towarzystwa Urologii Dziecięcej dostępne tutaj.
