Wygląd i funkcja narządów moczowo-płciowych są odmienne w dzieciństwie i wieku dorosłym. Ulegają one znaczącej zmianie pod wpływ męskich hormonów płciowych, które pojawiają się we krwi w ogromnych ilościach w wieku dojrzewania.
Dotyczy to w głównej mierze wyglądu napletka oraz zachowania jąder. U dużego odsetka dzieci napletki są wąskie kruche i przyklejone do żołędzi. Jądra właściwie nie powiększają się istotnie między okresem niemowlęcym a początkiem dojrzewania. U większości małych dzieci można zaobserwować żywy odruch z mięśni dźwigaczy jąder, który powoduje unoszenie jąder do kanałów pachwinowych w reakcji na zimno i niepokój. Zjawisko to, określane mianem wędrujących jąder, jest fizjologiczne do początku okresu dojrzewania i nie wymaga leczenia chirurgicznego.
Na progu dojrzewania wypada się upewnić, że procesy te dobiegły do satysfakcjonującego końca. Nie musi to być wizyta lekarska, ale jeśli wcześniej były wątpliwości, a chłopiec nie komunikuje z rodzicami w pełni warto odwiedzić urologa.
Wiek dojrzewania niesie ze sobą też często nowe problemy urologiczne jak żylaki powrózka nasiennego, wodniaki jąder niekomunikujące, torbiel nasienną, stulejkę nabytą oraz subtelne problemy z napletkiem, jak krótkie wędzidełko i częściowe przewężenie napletka przeszkadzające tylko we wzwodzie. Wielu pacjentów w tym wieku skarży się tez na przejściowe bóle jąder związane z „rozbujaną” czynnością hormonalną. Zdarza się, że młody mężczyzna potrzebuje kilku normalnych męskich słów na temat higieny i fizjologii bo nikt mu podstawowych rzeczy nie przekazał.
Wymieniam te wszystkie zagadnienia w podpunktach:
- Napletek – czy osiągnął należytą szerokość i elastyczność, czy jest w pełni odklejony. Czas na odklejenie napletka i plastykę napletka, jeśli komuś natura dała niedoskonały „fason”
- Jądra powinny na stałe znajdować się w mosznie (problem wędrujących jąder powinien samoistnie ustąpić)
- Żylaki powrózka nasiennego – często pojawiają się w drugiej dekadzie życia, zwykle po stronie lewej. Generalnie wyjątkowo wymagają leczenia chirurgicznego, ale wymagają kontroli okresowej, żeby te wyjątki wychwycić
- Powiększenie jądra, wodniak jądra. Wymaga USG. Wodniaki u nastolatków są zwykle niekomunikujące i jako takie nie wymagają leczenia chirurgicznego. Przynajmniej do momentu, kiedy stanowią istotny defekt kosmetyczny
- Torbiel nasienna – okrągły twór w sąsiedztwie jądra. Wymaga USG, nie wymaga leczenia chirurgicznego, jest problemem estetycznym jeśli zbliży się rozmiarem do jądra (wtedy można rozważyć usunięcie)
- Subtelne problemy z napletkiem – krótkie wędzidełko, subtelne przewężenia powodujące dyskomfort we wzwodzie. Do omówienia raczej z dojrzałym nastolatkiem – to on musi zgłaszać problem. W czasie wizyty pomocne są zdjęcia we wzwodzie. Czasem pomagamy tutaj chirurgicznie.
