Wodniak jądra jest to nagromadzenie płynu w jego osłonkach. Płyn pochodzi z jamy otrzewnej (wodniak komunikujący) lub jest produkowany przez same osłonki.  Jądro rozwija się w jamie brzusznej i zstępując pociąga za sobą uchyłek pochwowy otrzewnej. U znacznej części dzieci jest on niezarośnięty w pierwszym roku życia, dzięki czemu płyn produkowany przez otrzewną w jamie brzusznej przedostaje się do osłonek jądra.

Charakterystyczne jest pojawianie się wodniaków po dłuższej aktywności fizycznej dziecka lub pionizacji oraz w okresie przeziębień, biegunek i innych infekcji (otrzewna produkuje wtedy więcej płynu). 80% wodniaków stwierdzanych w pierwszym roku życia ulega samoistnemu zanikowi. W drugim roku życia wodniaki kwalifikują się do zabiegu. Można odłożyć leczenie operacyjne tylko małych sporadycznie pojawiających się wodniaków. Drugie urodziny to ostateczna granica powyżej której operuje się wszystkie wodniaki.

Wodniak powrózka nasiennego to w zasadzie to samo schorzenie. W tym przypadku uchyłek pochwowy nie komunikuje do osłonek jądra, a przestrzeń gromadząca płyn znajduje się gdzieś na przebiegu powrózka.

W ostatnich latach pojawiły się nieliczne głosy sugerujące, że wodniak może upośledzać rozwój gonady poprzez ucisk na zaopatrujące ją w krew naczynia. Ten mechanizm patofizjologiczny ma rzekomo oddziaływać również w pierwszym roku życia, implikując konieczność wczesnego leczenia. Sugestie te nie znajdują oficjalnego uznania urologii dziecięcej. Gdyby mechanizm ten był prawdziwy, ogromna ilość chłopców miałaby uszkodzone goanady i mechanizm ten byłby odkryty dziesiątki lat temu. Można sobie natomiast wyobrazić, że tak zwany "ostry wodniak" może upośledzać ukrwienie gonady. Jest to gwałtowne powiększenie istniejącego wodniaka, który staje się bardzo duży i bardzo twardy, najczęściej w przebiegu niespecyficznej infekcji. W tych sytuacjach należy rozważyć nakłucie i tymczasowe odbarczenie.

W przypadku długo utrzymującego się, dużego i twardego wodniaka w pierwszym roku życia należy zawsze pamiętać, że może on mieć charakter wtórny i być odczynem na okołoporodowy skręt i martwicę jądra lub nawet guza jądra. W tych wyjątkowych przypadkach należy rozważyć wcześniejsze leczenie operacyjne.

Z chirurgicznego punktu widzenia leczenie wodniaków jąder jest takie samo jak przepukliny pachwinowej i jest zabiegiem wykonywanym w trybie jednego dnia.